DẠNG 2: ĐOẠN VĂN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ NGHỆ THUẬT CỦA BÀI THƠ

Bước 1: Câu luận điểm

Bước 2: Trước hết, ở phương diện sử dụng từ ngữ và biện pháp tu từ ...........

Bước 3: Tiếp đến, cách tổ chức hình ảnh thơ.

Bước 4: Cuối cùng, thể thơ, gieo vần, ngắt nhịp......

Bước 5: Qua nghệ thuật, gửi gắm nội dung/ thông điệp gì?

ĐOẠN VIẾT MẪU

Thi phẩm Áo cũ của Lưu Quang Vũ đã để lại trong lòng người đọc một cảm xúc khó phai qua cách tổ chức các hình thức nghệ thuật. Trước hết, ở phương diện sử dụng từ ngữ và biện pháp tu từ, bài thơ “Áo cũ” cho thấy nét đặc sắc trong lối biểu đạt giản dị mà giàu sức gợi. Tác giả lựa chọn những từ ngữ mộc mạc, gần gũi với đời sống như “đứt sờn”, “màu bạc”, “vá áo”, “xâu kim”, “manh áo cũ” vừa chân thực vừa gợi cảm, giúp hình ảnh người mẹ hiện lên tự nhiên mà xúc động. Biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ “Thương áo cũ như là thương ký ức” đã nâng chiếc áo từ một vật dụng bình thường trở thành biểu tượng về kỉ niệm tình mẫu tử thiêng liêng. Bên cạnh đó, điệp cấu trúc “hãy biết thương...” nhấn mạnh lời nhắn nhủ, lời khuyên chân thành của tác giả về việc hãy biết thương, trân qúy mẹ, những gì đã gắn bó với ta trong những năm tháng đã đi qua. Tiếp đến là cách tổ chức hình ảnh thơ. Hình ảnh “áo cũ” là hình tượng trung tâm xuyên suốt bài thơ, mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Chiếc áo không chỉ đơn thuần là một vật dụng cũ kĩ, mà còn là nơi cất giữ những kỉ niệm tuổi thơ, khiến “mắt phải cay cay” mỗi khi nhớ lại. Đặc biệt, qua những đường kim mẹ vá và hình ảnh “mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim”, chiếc áo trở thành biểu tượng của tình mẹ tần tảo, âm thầm hi sinh. Từ một hình ảnh đời thường, nhà thơ đã nâng “áo cũ” thành biểu tượng của ký ức, của thời gian và của tình mẫu tử thiêng liêng, khiến người đọc không khỏi xúc động và suy ngẫm. Không chỉ vậy, với thể thơ tự do, không bị ràng buộc bởi quy tắc về số câu, số chữ, nghệ thuật gieo vần, ngắt nhịp rất linh hoạt, không theo một quy chuẩn nhất định tạo ra nhịp điệu phù hợp với sự suy tư, cảm xúc của chủ thể trữ tình. Qua các hình thức nghệ thuật, nhà thơ Lưu Quang Vũ gửi gắm thông điệp đầy yêu thương và thức tỉnh đến người đọc: hãy biết trân trọng những điều bình dị đã gắn bó với ta trong suốt hành trình trưởng thành, đặc biệt là tình mẫu tử thiêng liêng.