Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

4,0

1

- Thế thơ của văn bản: Tự do

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm

- Không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm

0,5

2

- Những từ ngữ, hình ảnh về quê hương xuất hiện trong khổ thơ (2): đồng quê, lúa, mùa gặt (hái), nắng hạn, đất quê, nắng rát, gió nam.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng 03 từ ngữ, hình ảnh trong những từ ngữ, hình ảnh trên: 0,5 điểm

- Trả lời đúng 01-02 từ ngữ, hình ảnh: 0,25 điểm

- Không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm

0,5

3

- Biện pháp tu từ so sánh: Tôi (về đây) - con bống nhỏ

- Tác dụng:

+ Giúp cho lời thơ sinh động, hấp dẫn, tăng sức, gợi hình, gọi cảm.

+ Làm nồi bật niềm vui sướng, hạnh phúc và cảm giác thân thuộc, binh yên của tôi khi được trở vê quê hương.

+ Tác giả bộc lộ niềm xúc động sâu sắc, tình yêu tha thiết và sự gắn bó máu thịt với quê hương.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm

- Trả lời đúng mỗi ý ở phần tác dụng: 0,25 điểm

- Không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm 

0,25

0,75

4

- Nội dung của hai dòng thơ:

+ Gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, bình dị, hiền hòa, giàu sức sống (dòng sông xanh, bình minh ửng đỏ).

+ Thể hiện niềm tự hào và tình yêu quê hương, đất nước tha thiết của nhà thơ.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm

- Trả lời đúng 01 ý: 0,5 điểm

- Không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm

1,0

5

- Nội dung của văn bản: niềm xúc động, yêu mến, tự hào của nhà thơ khi trở về quê hương.

- Ý nghĩa của quê hương trong cuộc đời con người:

+ Là nơi ta đã sinh ra, lớn lên, gắn bó với tuổi thơ và những người thân yêu.

+ Nuôi dưỡng tâm hồn, tình cảm gia đình, bồi đắp tình yêu quê hương.

+ Là điểm tựa tinh thần, giúp con người biết trân trọng quá khứ và sống nghĩa tình hơn, có trách nhiệm với quê hương.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm

- Không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm

(Chấp nhận cách lí giải khác nếu phù hợp và thuyết phục)

0,25

0,75

II

VIẾT

6,0

1

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) cảm nhận khổ thơ (3) trong văn bản phần Đọc hiểu:

Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng

Trong cảnh tay người gặt hải sớm nay

Đồng quê ơi, năng gió sớn vai

Vân hồn hậu giọng cười trong trẻo

2,0

a. Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn

- Xác dịnh đúng yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ)

- Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp,....

0,25

b. Xác định đúng vấn để cần nghị luận: nội dung và nghệ thuật khổ thơ (3).

0,25

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

1,0

Thí sinh cần cảm nhận được các ý cơ bản về nội dung và nghệ thuật của khổ thơ, sau đây là gợi ý:

c1Về nội dung:

- Về đẹp của quê hương trong mùa gặt:

+ Không khí lao động rộn ràng, tươi vui, khỏe khoắn (niềm vui vang vọng, cánh tay người gặt hái).

+ Con người cần cù, chịu thương, chịu khó (nắng gió sờn vai), lạc quan, yêu đời (giọng cười trong trẻo).

- Nhân vật bộc lộ cảm xúc: xúc động, tự hào, yêu thương, gắn bó sâu nặng với quê hương.

c2. Về nghệ thuật: thể thơ tự do; ngôn từ, hình ảnh giản dị, giàu sức gợi; biện pháp tu từ nhân hóa, ấn dụ chuyển đối cảm giác đặc sắc; giọng điệu thiêt tha, sâu lắng

0,75

0,25

d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

0,25

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

2

Mục tiêu là bản đồ dẫn đường. Tuy nhiên, một bộ phận bạn trẻ hiện nay không xác định được mục tiêu của mình.

Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Học sinh cần làm gì để xác định mục tiêu trong học tập và cuộc sống.

4,0

a. Xác định yêu cầu về cấu trúc, dung lượng bài văn nghị luận xã hội

- Đảm bảo cấu trúc 03 phần: Mở bài giới thiệu được vấn đề; Thân bài triển khai được vấn đề; Kết bài khái quát được vấn đề.

- Đảm bảo dung lượng: khoảng 500 chữ.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cần làm gì để xác định mục tiêu trong học tập và cuộc sống.

0,5

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết 

2,5

Thí sinh có thế triển khai theo nhiều cách, vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Có thể triển khai theo hướng sau:

cl. Giải thích

- Mục tiêu: là đích mà bản thân hướng tới, giúp con người có phương hướng, hành động đúng.

- Không xác định được mục tiêu: con người không có mục đích và định hướng cho tương lai của mình.

→ Việc xác định mục tiêu trong cuộc đời con người, đặc biệt với bạn trẻ là rất quan trọng. Vì vậy, cần có những giải pháp phù hợp để xác định mục tiêu trong học tập và cuộc sống.

 c2. Bàn luận

- Cơ sở đề xuất giải pháp

+ Thực trạng: một bộ phận bạn trẻ sống thụ động, chưa xác định được mục tiêu hoặc mơ hồ về mục tiều, sống hời hợt, thiếu động lực, dễ bỏ cuộc, ...

+ Nguyên nhân: chưa nhận thức được tầm quan trọng của mục tiêu, chưa hiểu rõ giá trị bản thân; do thiếu thông tin và định hướng từ gia đình, nhà trường; do sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội khiến học sinh dễ phân tâm, ...

+ Hậu quả: mất phương hướng, dễ bị lôi kéo; sống mờ nhạt, khó thành công; trở thành gánh nặng cho gia đình; xã hội lãng phí nguồn nhân lực, ...

- Đề xuất giải pháp

+ Nhận thức được vai trò quan trọng của mục tiêu là tấm bản đồ chỉ đường

+ Hiểu về giá trị của bản thân (thế mạnh, sở thích..) để xác định được mục tiêu phù hợp

+ Biết lắng nghe những góp ý tích cực từ cha mẹ, thầy cô và những người xung quanh, học hỏi từ những tấm gương thành công; gia đình, nhà trường quan tâm, đồng hành (tôn trọng sự khác biệt của con trẻ, đẩy mạnh hoạt động hướng nghiệp, tạo môi trường cho học sinh trải nghiệm); ...

+ Học cách thiết lập mục tiêu khoa học, chia nhỏ mục tiêu dài hạn thành các bước ngắn hạn để thực hiện.

* c3. Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác

- Đạt mục tiêu phù hợp với năng lực, sở trường; phê phán một bộ phận học sinh sông không có mục tiêu. Phản biện lại quan điêm không cân đặt mục tiêu hoặc đặt mục tiêu quá sớm.

(Chấp nhận những giải pháp khác do thí sinh đề xuất, đảm bảo đúng đắn, thuyết phục theo tiêu chuân đạo đức và pháp luật; có dẫn chứng tiêu biểu; không cho điểm tối đa phần giải pháp với những bài chỉ liệt kê giải pháp).

0,5

0,75

1,0

0,25

d. Diễn đạt: Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngũ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

0,25

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10