ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP SỞ NINH BÌNH

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

BƯỚC QUA VÙNG AN TOÀN - LUÔN MUỐN THỬ CÁI MỚI

Bước qua vùng an toàn là một cụm từ bạn được nghe rất nhiều, đâu đâu cũng thấy. Nhưng vùng an toàn là gì thì thực sự không phải ai cũng biết. Chúng ta cần nhận thức rõ điều này để vượt qua sự sợ hãi, từ đó mới chính thức bước qua vùng an toàn của bản thân, làm nên điều khác biệt trong công việc lẫn cuộc sống.

Nỗi sợ thất bại có thể là một điều gì đó rất kinh khủng với mỗi người bởi chúng được tạo nên từ những thất bại, những tổn thất về vật chất và tinh thần xảy ra trước đó. Để bảo vệ chính mình khỏi việc phải đối diện với thất bại, thua cuộc và chịu đựng đả kích, mỗi người thường tự tạo ra cho mình một thứ gọi là “vùng an toàn”. Vùng an toàn là cụm từ để chỉ trạng thái tâm lý của một người mà ở đó, cảm xúc của họ trở nên thoải mái, thân thuộc với môi trường sống và làm việc xung quanh. Ở trong vùng an toàn của chính mình, các hoạt động sống của mỗi cá nhân đều thoải mái và được kiểm soát một cách ổn định bởi họ không phải mang theo nhiều áp lực hay phải đối diện sự mạo hiểm. Con người trong trạng thái này có thể làm việc để duy trì hiệu suất bình ổn và không bị ảnh hưởng nhiều bởi cảm xúc tiêu cực vì những rủi ro hay lo lắng đều được giảm thiểu ở mức tối đa. Nói một cách khác, vùng này mang lại cho bạn sự ổn định.

An toàn là vậy, nhưng nó lại chính là vật cản của mỗi cá nhân để đạt được thành tựu trong công việc và cuộc sống. Ở trong vùng an toàn, con người không có sự đột phá bởi họ sẽ chỉ lặp đi lặp lại các quy trình mà không phải xử lý quá nhiều vấn đề khó khăn. Dần dần, con người sẽ bị mất đi động lực - thứ thúc đẩy và như nguồn nhiên liệu để mỗi người tạo ra sự bứt phá, vượt khỏi những ranh giới sẵn có và chạm đến đỉnh cao mới.

Bên trong vùng an toàn, mọi người thường không tham gia vào những trải nghiệm mới hoặc không chấp nhận bất kỳ thử thách nào. Họ chỉ tham gia vào các hoạt động quen thuộc, khiến bản thân cảm thấy “kiểm soát được” môi trường của mình. Điều đó sẽ khiến họ ngày một thụt lùi, cuộc sống nhàm chán. Do vậy, họ cần phải thay đổi và thay đổi từ từng bước nhỏ.

(Nguyễn Anh Dũng, Trích Bước qua vùng an toàn - luôn muốn thử cái mới,

Tư duy mở, NXB Dân Trí, 2024, tr.63-65)

Thực hiện yêu cầu:

Câu 1. Theo đoạn trích, chúng ta cần nhận thức rõ về vùng an toàn để làm gì?

Câu 2. Xác định thao tác nghị luận chính được sử dụng trong các câu văn in đậm.

Câu 3. Việc tác giả so sánh động lực như nguồn nhiên liệu có tác dụng gì?

Câu 4. Đánh giá sự phù hợp giữa nội dung nghị luận và nhan đề của văn bản.

Câu 5. Lời khuyên: cần phải thay đổi và thay đổi từ từng bước nhỏ ở cuối văn bản có ý nghĩa gì đối với một người đang muốn bước qua vùng an toàn của chính mình?

Gợi ý đáp án:

Câu 1. Theo đoạn trích, chúng ta cần nhận thức rõ về vùng an toàn để làm gì?

- Chúng ta cần nhận thức rõ về vùng an toàn để vượt qua sự sợ hãi, từ đó mới chính thức bước qua vùng an toàn của bản thân, làm nên điều khác biệt trong công việc lẫn cuộc sống.

Câu 2. Xác định thao tác nghị luận chính được sử dụng trong các câu văn in đậm.

- Thao tác nghị luận chính: giải thích: giải thích cách hiểu về nỗi sợ thất bại và vùng an toàn.

Câu 3. Việc tác giả so sánh động lực như nguồn nhiên liệu có tác dụng gì?

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn trở nên giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn; tăng sức gợi hình, gợi cảm. Tăng tính thuyết phục cho văn bản, tăng hiệu quả cho lập luận.

+ Khẳng định động lực chính là “nhiên liệu”, sức mạnh cốt lõi để thúc đẩy con người tạo ra sự bứt phá, vượt khỏi những ranh giới sẵn có và chạm đến đỉnh cao mới. Nếu thiếu đi sự thúc đẩy này, cá nhân sẽ rơi vào trạng thái trì trệ, giống như một cỗ máy cạn nhiên liệu.

+ Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp: hãy tự tìm kiếm “nhiên liệu” cho mình, tránh để bản thân rơi vào trạng thái “cạn kiệt năng lượng” và nhàm chán khi chỉ giam mình trong vùng an toàn.

Câu 4. Đánh giá sự phù hợp giữa nội dung nghị luận và nhan đề của văn bản.

- Nội dung nghị luận: bàn về tính ổn định, quen thuộc của vùng an toàn và những hệ lụy của việc duy trì trạng thái này quá lâu; qua đó, văn bản khẳng định sự cần thiết cần bước ra khỏi vùng an toàn để phát triển bản thân và đạt được những thành tựu mới trong cuộc sống.

- Nhan đề của văn bản: “Bước qua vùng an toàn- Luôn muốn thử cái mới” khẳng định hành động cần chủ động thoát khỏi trạng thái ổn định, cũ kĩ để tìm tòi, khám phá những điều mới lạ.

- Đánh giá sự phù hợp giữa nội dung nghị luận và nhan đề của văn bản: có mối quan hệ chặt chẽ, gắn kết, logic.

+ Nhan đề đã khái quát vấn đề nghị luận, từ đó tạo cơ sở để triển khai mạch ý trong nội dung văn bản. Nhan đề góp phần định hướng cách hiểu nội dung văn bản, tạo sự tò mò cho người đọc.

+ Nội dung nghị luận của văn bản đã làm rõ vấn đề đưa ra trong nhan đề.

Câu 5. Lời khuyên: cần phải thay đổi và thay đổi từ từng bước nhỏ ở cuối văn bản có ý nghĩa gì đối với một người đang muốn bước qua vùng an toàn của chính mình?

- Lời khuyên: cần phải thay đổi và thay đổi từ từng bước nhỏ khẳng định: cần phải thay đổi và hãy kiên trì thay đổi từng chút một để có thể bước ra khỏi vùng an toàn. 

- Ý nghĩa đối với một người đang muốn bước qua vùng an toàn của chính mình: giảm bớt áp lực và nỗi sợ hãi; xây dựng niềm tin và sự tự tin; …