HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

Câu 1: Mục đích viết của văn bản

- Trình bày quan điểm về, từ đó thuyết phục, tác động đến nhận thức của người đọc

Câu 2: Xác định đề tài của văn bản/ Xác định luận đề

- Vấn đề được bàn luận

Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của bằng chứng/ lí lẽ

+ Làm cho lập luận chặt chẽ, thuyết phục người đọc, người nghe; làm cho diễn đạt sinh động, hấp dẫn.

+ Làm sáng tỏ luận điểm (ghi rõ luận điểm)

Câu 4: Nhận xét cách sắp xếp, trình bày luận điểm, lí lẽ và bằng chứng của tác giả

- Được sắp xếp theo một trình tự hợp lí, khoa học (linh hoạt từng đoạn)

Câu 5: Dấu hiệu nhận biết đây là một văn bản nghị luận

- Được viết theo hệ thống lập luận: Luận đề - luận điểm - lí lẽ - bằng chứng

- Thể hiện rõ quan điểm của người viết về một vấn đề trong cuộc sống

Câu 6: Nhận xét/ lí giải cách đặt nhan đề

+ Nhan đề khái quát nội dung chính…(nêu nội dung của văn bản, cần đọc kĩ để tự nhận ra)

+ Cách đặt nhan đề này tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn với người đọc; góp phần tạo nên sức thuyết phục cho văn bản.

Câu 7: Phân tích được vai trò các yếu tố biểu cảm, thuyết minh hoặc miêu tả, tự sự trong văn bản nghị luận:

Cách trả lời:

+ Chỉ ra yếu tố biểu cảm, thuyết minh, miêu tả, tự sự

+ Nêu tác dụng:

Tác dụng chung: Về nghệ thuật lập luận: Làm cho lập luận chặt chẽ, thuyết phục; giúp câu văn, đoạn văn sinh động, hấp dẫn, thu hút người đọc, người nghe.

Về nội dung:

- Biểu cảm: bộc lộ cảm xúc (gì) của người viết về luận đề, luận điểm (ghi rõ)

- Thuyết minh trong văn bản nghị luận có tác dụng cung cấp những thông tin về

- Miêu tả được dùng để tái hiện rõ nét, sinh động hơn  về

- Tự sự: kể lại/ thuật lại....

Câu 9: Phân tích, đánh giá được cách tác giả sử dụng một số thao tác nghị luận trong văn bản để đạt được mục đích:

Nhận diện các thao tác:

+ Giải thích: sử dụng lí lẽ sắc sảo, đúng đắn, lập luận chặt chẽ, phù hợp với vấn đề.

+ Chứng minh: dùng bằng chứng chân thực, tiêu biểu, toàn diện sát hợp với vấn đề cần chứng minh, sắp xếp dẫn chứng logic, chặt chẽ và hợp lí.

+ Phân tích: chia đối tượng theo các mặt/ khía cạnh hợp lí, thuyết phục.

+ Bình luận: bày tỏ thái độ, quan điểm rõ rang, chân thành, nhìn nhận vấn đề sáng suốt, khách quan.

+ So sánh:Chỉ ra sự giống và khác nhau giữa các đối tượng, từ đó làm rõ được đặc điểm, vai trò và giá trị của vấn đề.

+ Bác bỏ: dùng lí lẽ và chứng cứ để gạt bỏ những quan điểm, ý kiến sai lệch, thiếu chính xác; từ đó nêu lên ý kiến thuyết phục người nghe, người đọc.

- Về nghệ thuật lập luận: làm cho lập luận chặt chẽ, thuyết phục, sinh động, dễ hình dung

- Về nội dung: Dựa vào cách hiểu thao tác, và nội dung chứa thao tác ấy.

Câu 10: Rút ra được bài học cho bản thân từ nội dung văn bản:

Nêu bài học (sử dụng câu có một trong các từ có chức năng khuyên nhủ: hãy, cần, nên, phải…)

Lí giải:

Câu 11: Thể hiện thái độ đồng tình/không đồng tình/ đồng tình một phần với quan điểm của tác giả, nội dung chính của văn bản: